D66 is voorstander van een minderheidscollege

De verkiezingsuitslag overziende is er volgens de gevestigde orde maar één conclusie mogelijk: alleen VVD, CDA en PvdA kunnen een college vormen met een meerderheid in de raad. Maar dat is te eenvoudig. Om recht te doen aan de verkiezingsuitslag moet er out of the box gedacht worden in plaats van in vanzelfsprekendheden.

Optie 1, een VVD/CDA/PvdA college.
Getalsmatig (20 zetels in de raad) is dit de meest voor de hand liggende variant. In dit college zullen de VVD en de PvdA ieder 2 wethouders leveren en het CDA, als kleinste partij, moet dan genoegen nemen met 1 wethouder. De grote verliezers, CDA en PvdA  leveren dus de meeste wethouders. De VVD, de winnaar zal een ondergeschikte rol krijgen. Immers, de verliezers hebben
samen nog altijd 3 wethouders – en dus een meerderheid in het college. Zo’n ondergeschikte rol zal de VVD zwaar vallen, na PvdA en CDA jarenlang tot op het bod te hebben bestreden.

Optie 2, een college van vier of meer partijen.
Twee van de drie grootste partijen aangevuld met kleinere partijen kan ook, maar dat wordt wel heel erg lastig. Twee van de grootste partijen hebben respectievelijk 13 of 14 zetels in de raad. Om een meerderheid te krijgen moeten er dus minimaal 2 andere partijen aansluiten. Bovendien is het vrijwel zeker dat de SP en ALAOV niet gevraagd zullen worden. De spoeling is dus heel dun.

Optie 3, out of the box: een minderheidscollege.
De vorming van een minderheidscollege met gedoogsteun van de raad, is realistisch en de meest voor de hand liggende variant. Er zijn dan verschillende varianten mogelijk: VVD/CDA of VVD/PvdA of PvdA/CDA. Afhankelijk van de variant beschikt zo’n college over 13 of 14 zetels in de raad. De samenstelling doet er niet zoveel toe; elk collegevoorstel zal door de voltallige raad op haar merites moeten worden beoordeeld.

En het wordt …
De vorming van een college is meer dan de optelsom van een aantal raadszetels. Al is het getal wel van belang. De helft plus één is immers de meerderheid die nodig is voor een besluit. Maar het is een misvatting om te denken dat het noodzakelijk is dat die meerderheid al op voorhand wordt geregeld. Het is dus wel gebruikelijk, maar strikt genomen niet noodzakelijk en soms niet wenselijk. Zoals nu in Almelo. Immers, de kiezers hebben de coalitie PvdA en CDA 8 zetels minder gegeven en dus een dikke onvoldoende.  Daar past geen college (Optie 1) bij, waarin juist deze partijen het voor het zeggen hebben. In tegendeel, de verkiezingsuitslag wijst uit dat de kiezers hebben gekozen voor een sterkere rol voor de raad. Daarbij past een minderheidscollege. Eén van de drie (PvdA, CDA of VVD) zou dan in de raad blijven. Met één van deze partijen in de raad is sprake van een krachtige oppositie, waarbij een collegevoorstel niet op voorhand al kan rekenen op voldoende steun. Achterkamertjes politiek is uitgesloten, het loont immers niet om achter gesloten
deuren afspraken te maken. Een debat op basis van argumenten is dan noodzakelijk om een meerderheid krijgen. De rol van de raad wordt daarmee versterkt. De democratie is daarbij gediend. Nu de verkiezingsuitslag is zoals die is, verdient een onconventionele oplossing – een minderheidscollege – de voorkeur.

Deel via: