“Het is gezien, het is niet onopgemerkt gebleven” - Herinnering aan Freek Gerritsen

Op De dag dat we ons als partijgenoten verheugden over de geboorte van de zoon van Fred Gerritsen, Lex, bereikte ons het bericht over het onverwachte verscheiden van zijn grootvader, Freek. D66 Almelo is Freek schatplichtig. Hij spande zich decennia lang in voor de publieke zaak en was voor veel partijleden een leidsman.

Freek Gerritsen zat 16 jaar in de gemeenteraad van Almelo, van 1982 tot de verkiezingen in 1998. Tussentijds was hij een tijdlang dagelijks bestuurder van de Regio Twente. In 1990 werd ik gekozen als raadslid, vanaf dat moment maakte ik deel uit van de D66 fractie waarvan Freek voorzitter was. Het werden mijn mooiste jaren in de politiek. Niet in de laatste plaats door de inspirerende rol die Freek in het Almelose politieke krachtenveld speelde. Freek had een zeer eigen stijl van politiek bedrijven. Flamboyant, breedsprakig, theatraal.  Het was niet aan iedereen besteed, mij persoonlijk sprak het wel aan.

Begin jaren negentig was ook een periode van (soms)scherpe politieke tegenstellingen en waarin de D66 fractie voortdurend op zoek was naar de (politieke) ruimte om zaken voor elkaar te krijgen.  Freek’s fractie kon met haar vier zetels in veel gevallen het verschil maken. Niet veel mensen zullen het zich bewust zijn, maar Almelo is een fantastische bibliotheek rijker dankzij de club van Freek.

Het is niet goed mogelijk om terug te kijken op het leven van Freek zonder stil te staan bij de rol van Freek in de Almelose politiek. Al was het alleen al omdat Freek politiek was. Hij was spraakmakend en een bron van inspiratie voor velen. Voor mij was Freek hij een inspirator en ik weet zeker dat het ook geldt voor zijn zoon Fred Gerritsen, de huidige fractievoorzitter van D66 in de gemeenteraad van Almelo.

Na zijn vertrek uit de actieve gemeentepolitiek bespraken Freek en ik regelmatig het wel en wee van de stad. Hij zag hoe moeilijk raadsleden het soms hebben om tot een onafhankelijk oordeel te komen in een tijd met veel maatschappelijke onvrede.  We waren het volmondig eens dat het D66’ers makkelijker af  gaat dan raadsleden van partijen die het traditioneel van de macht moeten hebben. Een ander steeds terugkerend thema in gesprekken met Freek was de relatie tussen burger en bestuur; het  afnemend vertrouwen en het onvermogen van het politieke establishment om het tij te keren. Een onderwerp dat ruimte geeft voor allerlei invalshoeken: betrouwbaar – onbetrouwbaar, geloofwaardig – ongeloofwaardig en de staat die zich steeds meer binnendringt in de persoonlijke levenssfeer van mensen. Het was hem, en is ons, een gruwel.

In het politieke spectrum was Freek te typeren als een ‘vrijzinnig’ liberaal. Dat vond hij zelf ook. En in mijn ogen is dit nog altijd een betere karakterisering dan het huidige ‘sociaal’ liberaal.

Voor Freek stond vast dat mensen niet gelijk, maar gelijkwaardig zijn. Het lijkt een klein verschil, maar is essentieel en verklaart veel van ons handelen. Zoals hij ook overtuigd was van het belang van het onafhankelijk denken in plaats van het reproduceren van dogma’s. Een evenzo belangrijk onderwerp voor Freek was het tonen van respect voor mensen, ongeacht hun her- en/of afkomst. Oprecht respect maakt het buitensluiten van mensen onmogelijk. Zoals ook mensen niet op voorhand tot object van zorg moeten worden verklaard, maar het is wel zo dat er zorg en hulp moet worden verleend als dat nodig is. Het is een kwestie van beschaving, zei Freek dan, die het ons verbiedt om mensen te laten verrekken. Mensen in de kou laten staan kan nooit een optie zijn. Punt uit, discussie gesloten.

Freek sloot niemand buiten en liet niemand verrekken. Vrijheid van meningsuiting en het onvervreemdbaar recht op vrijheid van onderwijs en godsdienst waren belangrijke waarden waarvoor hij zich inspande. De binnendringing van de staat in de persoonlijke levenssfeer baarde hem zorg en verdient onze grootste aandacht. Juist nu de westelijke wereld en Nederland in het bijzonder zo welvarend zijn. En het zou de overheid sieren als zij zich bescheidener zou opstellen

Ons laatste gesprek ging over het einde van een politieke beweging en het begin van een nieuw tijdperk. In dat verband merkte Freek op “Heb vertrouwen, vrees niet”. Op de uitnodigingskaart voor het bijwonen van de Dankdienst voor zijn Leven, staan dezelfde woorden, maar dan wel in het latijn geschreven: Fidete nolite timere. Typisch Freek.

Huub Isendoorn  

Deel via: